Bir de “1 Mayıs Ağacı” var dikilen

Bazen hasat koruma işareti, bazen “cadı avı”na gerekçe, bazen özgürlük, doğurganlık ve uyanış sembolü…

St. Pölten – Bu yıl, korona virüs- salgınından dolayı Avusturya genelinde 1 Mayıs İşçi Bayramı kutlamaları iptal edildi. Ama “1 Mayıs Ağacı”, Avusturya’nın her tarafında kuruldu. Bu ağaç, aynı zamanda “özgürlüğün simgesi” olarak kabul ediliyor. Aşağı Avusturya (Niederösterreich) Eyalet Parlamentosu, ilk başlarda 1 Mayıs Ağacı’nı da  yasaklama girişiminde bulunmuş, ama tepkiler gelince, bu karar basına açıklanmamış, sonra da geri adım atılmıştı. St. Pölten’de kurulan bir Huş ağacı ve boyu bu yıl 18 metre. Ağaç kurulduğunda aşırı bir yağmur bastırdığından dolayı, bir etkinlik yapılamadı. Belediye Başkanı ve meclis üyeleri, ağacın kuruluşunu belediyenin camında izlemekle yetindiler.

Yani 1 Mayıs günü, sadece işçi bayramı değil, aynı zamanda oldukça eski bir geleneğin sürdürüldüğü gündür de. Avusturya  kırsalında gençler, bu gün geleneksel kostümleri içinde eğlence yaparlar. Şehirlerde, belediyelik yerleşimlerde bir festival atmosferi yaşanır. Müzik, dans eşliğindeki kutlamalarla, muhteşem bir şekilde dekore edilmiş “1 Mayıs Ağacı” kaldırılır. Yaklaşık 20 ila 30 metre yüksekliğinde olması ideal olan ağaç, 31 Mayıs’a kadar birçok ana meydanı süsler. Şenlik aracı olarak, Avusturya’da ilk kez 1466’da kullanıldı.

Pagan geleneklerde, hasat zamanı işareti ve “cadı ağacı”ydı

1 Mayıs Ağacı’nın arka planı, Germenlerin orman tanrılarına taptıkları çağların pagan geleneklerine kadar dayanır. 1 Mayıs Ağacı’yla ilgili ilk kayıtlar, 1230’dan itibaren tutulmuştur.  Orta Çağ’da, hasat edilene kadar tarlalara girilmesinin yasak olduğunun işareti sayılmıştır. Sonraki zamanlarda, birçok yerde bir kesim tarafından “cadı ağacı” denilerek yasaklanmıştır. Bu çerçevede, örneğin 17. Yüzyıl’da, “kötü ruhların özellikle 30 Nisan ile 1 Mayıs arasındaki Walpurgis Gecesi’nde aktif oldukları” ileri sürülmüş, cadı avcılarına özel bir destek verilmiştir. “Cadı, kabuğun altına yapışmasın” denilerek ağacın gövdesi yasaklanır. Benzer bir batıl inanç, 18. Yüzyıl’ın izcilerini başka bir önleme yönlendirmiştir. Cadı, kabuğunun altında saklanamasın diye ağaç soyulur.

“Özgürlük Ağacı” olarak geri geldi

 Özellikle “cadı ağacı” sayıldığı dönemlerde yasaklanan bu ağaç, Amerikan ve Fransız devrimleri üzerinden “özgürlük ağacı” olarak geri geldi. Feodal yönetimin sona ermesinden sonra, Avusturya’da da “1 Mayıs Ağacı”nın sembolü olduğu kutlamalar yeniden başladı. 19. Yüzyıl’da, “işçi ve emekçilerin mücadele günü” olarak önem kazanmaya başladı, ama eski gelenekler de hâlâ güçlüdür.

Fotoğraflar: Elbeyi Akpolat

Birçok eski zaman geleneği gibi popüler eğlenceye çevrilse de, “1 Mayıs Ağacı”nın geleneksel sembolik ifadeleri doğurganlık, baharda doğanın ve canlıların uyanışıdır. Yeşil çelenk veya çelenklerle, dalgalanan renkli kurdalelerle süslenmiş bu “1 Mayıs Ağacı”nın dikilmesi Avusturya’da yaygındır hâlâ. Dikilmesi, Walpurgis Gecesi’ne (29-30 Nisan “Cadılar Bayramı”na) denk getirilir.

“1 Mayıs Ağacı” şenliğinin kuralları

“1 Mayıs Ağacı”,1 Mayıs’tan bir hafta önce, Huş ağaçlarından seçilir ve kesilir. Neden, Huş ağacı? Çünkü bu ağaç türü, kış sert havasından ilk uyanan ağaçtır. Aynı zamanda, pagan kültürde güç ve zarafetin, yaşama ve rahatlama arzusunun, ışık ve neşenin sembolüdür. Günümüzde, ladin de sıklıkla kullanılmaktadır.

Kesilecek ağaç, uzun ve düz olmak zorundadır. Kesilirken, ucu hasarsız kalacak şekilde yere düşmelidir. Kesimden hemen sonra, ağaç soyulur. Gövdesi tırmanıcıların yaralanmaması için pürüzsüz bir şekilde temizlenir, yıkanır, parlatılır. En ucundaki dalları, yeşil bir topu andıran formda bırakılır. 29- 30 Nisan gecesi çelenk ve kurdelelerle süslenir. Bazı topluluklarda, küçük figürler veya paneller de görülebilir. Bazı yerlerde ağacın etrafında ateş yakılarak „ateş dansı“ yapılır, dansçılar ağacın etrafına renkli kurdelelerle sararlar.

Ağacı çalmak meşru ama…

Ağacı çalmak, ağacı dikmek kadar meşru ve meşhurdur. Bir kasa bira mükafatı almak için, ağacı çalanlar olur genellikle. Tabii ki çalınmasın diye korunmaktadır ağaç. Ama, “el mi yaman bey mi” meselesi biraz. Bu çalma oyunu, bölgeden bölgeye değişiklikler gösterir. Örneğin, bazı bölgelerde “çalma hakkı” sadece belirli bir gece için geçerlidir: 1 Mayıs gecesi! Koruma görevi almış olanlar, özellikle 1 Mayıs gecesi çok dikkatli olmalıdırlar. Yine, çalma işlemi sırasında motorlu testere kullanılması kesinlikle yasaktır.

Ağacın etrafında süren başka bir rekabet daha vardır: Ağaca tırmanmak! 1 Mayıs günü, çıplak ayakla  tırmanış yarışları yapılır. En yükseğe tırmanan ya da en tepedeki çelenge bağlı kurdeleleri  indiren ödüllendirilir.

Vielleicht gefällt dir auch